Leren zichtbaar maken

Leren zichtbaar maken op school

In januari 2020 hebben wij een eerste studiedag gehad over 'Leren Zichtbaar Maken' en dit schooljaar is het een speerpunt van ons. Wat is nu ‘Leren Zichtbaar Maken?’ Leren zichtbaar maken is geen truc of een hype. Het is een in de praktijk en de wetenschap bewezen manier van werken in het onderwijs die uitgaat van het diep leren. Leerlingen leren, maar ook de leraren en de schoolleiders. Iedereen is betrokken en heeft een eigen rol. Samen leren we hoe we de leerlingen van nu uitrusten met de juiste bagage voor de wereld van straks. 

We willen leerlingen meer betrekken bij het onderwijs en hun verantwoordelijkheidsgevoel vergroten voor hun eigen leergroei.

Professor John Hattie, onderwijswetenschapper uit Nieuw-Zeeland, geeft daarvoor veel waardevolle aanwijzingen, gebaseerd op onderzoeksgegevens van over de hele wereld. De uitkomsten van zijn meta-analyses laten ons op een andere manier kijken naar ons onderwijs, professionele ontwikkeling en opbrengsten. 

Zijn belangrijkste adviezen voor leraren zijn:

  • Kijk naar je lesgeven door ogen van de leerling.

  • Help leerlingen hun eigen leraar te worden.

Als school hebben wij het afgelopen jaar aandacht besteed aan:

1. Doelen zichtbaar maken voor leerlingen --> Met leerdoelen weten ze wat ze moeten leren, waarom ze dat moeten leren én wat ze daarmee kunnen. 

2. Succescriteria bespreken en visueel maken --> Succescriteria omschrijven de vaardigheden die leerlingen nodig hebben om hun leerdoel te bereiken.

3. Effectieve feedback geven --> Effectieve feedback geeft een leerling inzicht in waar hij staat ten opzichte van dat doel en hoe hij het kan bereiken. Het helpt de inspanningen en de acties van een leerling en/of van een leraar die daarvoor nodig zijn, te bepalen, te richten of bij te stellen. De feedback heeft betrekking op de taak zelf, op het onderliggende proces of op de manier waarop de leerling het leren aanpakt.

4. De leerkuil --> Leer je iets nieuws, dan is er altijd een moment van worsteling. Leerlingen leren nu dat ‘iets moeilijk vinden’ bij het leerproces hoort. Zit je in de kuil, dan is dat lastig, maar dan ben je juist iets aan het leren. De leerlingen moeten het vertrouwen krijgen dat als ze doorzetten, ze er echt uit zullen komen. Tijdens nieuwe leerstof van rekenen, spelling en taal evalueren leerlingen het proces van het doel.

Daarnaast gebruiken we de leerkuil ook tijdens coachgesprekken:

  • Feedup (waar ga ik heen, wat is mijn doel of welke resultaten).

  • Feedback (wat heb ik gedaan, hoe heb ik het doel tot nu toe aangepakt).

  • Feedforward (wat is de volgende stap, wat ga ik verder doen om de gestelde doelen te bereiken.

5. Gebruik maken van leerKRACHTEN (start februari 2021) --> LeerKRACHTEN maken visueel wat ‘leervaardigheden’ zijn. Ze laten zien wat je nodig hebt om weer uit de leerkuil te komen. Er zijn 8 posters gemaakt met dieren, zij ‘staan’ voor een bepaalde leerKRACHT. Tijdens coachgesprekken gaan we ook leerKRACHTEN gebruiken om concreet leerlinggedrag te bespreken. ‘Welke laat jij al veel zien? Welke kracht kan jij juist nog meer inzetten?’ Vanaf februari bieden we wekelijks een nieuwe ‘kracht’ aan. Heel de week stellen we dat dier centraal. Thuis mag u daar natuurlijk ook over spreken.

 

Klik hier voor het gehele document met bijbehorende afbeeldingen.